blog Arwyn Tomos Jones

Blog link

Gwirfoddoli i achub y boblogaeth: risg angenrheidiol?

Pa bris ar frechlyn i amddiffyn poblogaeth y byd rhag COVID-19? Rydym ni fel cymdeithas bellach wedi dygymod â’r ffaith nad oes brechlyn rownd y gornel ac y bydd yn rhaid aros blwyddyn a mwy, os byddwn ni’n ffodus, cyn brysio i’r feddygfa neu’r fferyllfa am bigiad nodwydd a gobeithio wedyn am warchodaeth hirdymor neu oes. Yn fy mlog diwethaf (gw. Blog 08/05/20 Brechlyn ar gyfer y COVID) bûm yn trafod y broses creu brechlyn, o ymchwil yn y labordy i ddefnydd mewn lleoliad gofal iechyd, a’r profion (cymalau) cyntaf sy’n angenrheidiol i’w brofi ar fodau dynol.

Brechlyn ar gyfer y COVID

Ble’r oeddech chi ar 22 Tachwedd 1963? Embryo oeddwn i, ond bydd rhai ohonoch chi yn siŵr o fod yn cofio clywed y newyddion am lofruddiaeth J.F. Kennedy.

Beth am 8 Mai 1980? Diwrnod hanesyddol arall, ond am reswm gwahanol iawn. Hwn oedd diwrnod datganiad Sefydliad Iechyd y Byd fod firws y frech wen wedi ei drechu, ac wedi ei ddifa dros y byd i gyd am fod brechlyn effeithiol wedi ei ddarganfod, a’i ddefnyddio.

Covid-19: Hen feddyginiaethau, ac un Cymreig!

Pa mor debyg yw Covid-19 i H1N1 (Swine Flu), sef yr isdeip enwog hwnnw o’r ffliw a amlygodd ei hun ddegawd yn ôl, a chanrif cyn hynny, ond mewn straen gwahanol, yn 1918? Mae’r ddau’n effeithio ar yr ysgyfaint ac wedi eu dosbarthu gan Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) fel firysau sydd wedi achosi pandemig. Yn 2009–2010 bu farw o ddeutu 18,000 ledled y byd ar ôl cael eu heintio, ac erbyn heddiw mae Covid-19 wedi lladd 129,045. Collodd rhwng 40 a 100 miliwn eu bywydau yn ystod 1918-1919, ffigwr amhendant, ond roedd hyn yn sicr yn fwy na’r marwolaethau a fu ar faes y gad yn y Rhyfel Mawr.

Profi’r Profion

Yn ystod yr wythnos ddiwethaf cafodd cyngor syml Cyfarwyddwr Cyffredinol Sefydliad Iechyd y Byd, Tedros Adhanom Ghebreyesus, ei ailadrodd yn yr un modd â’r geiriau eu hunain: ‘Test,Test Test’. Ei bryder ar 16 Mawrth oedd na wnaed digon o brofion ar unigolion a gafodd eu heffeithio gan y firws, nac ar y rhai a oedd bryd hynny’n iach. Y gred oedd bod profi’n rhan bwysig iawn o asgwrn cefn yr ymateb byd-eang i’r argyfwng. Y diwrnod hwnnw cafodd 1,400 o bobl yn y DU eu profi’n bositif i Covid-19.

Coronafirws: Gwireddu Darogan Gwyddonwyr

Gair bach o gyflwyniad cyn i mi ddechrau. Arwyn Tomos Jones sydd yma, Athro ym maes Bywydeg y Gell a Throsglwyddo Cyffuriau yn Ysgol Fferylliaeth a Gwyddorau Fferyllol Prifysgol Caerdydd. Cyn i chi feddwl fy mod i’n rhannu cyffuriau o gwmpas y lle, trosglwyddo cyffuriau/moddion i mewn i gelloedd sydd yn cael ei ddisgrifio yma. Dyma yw'r maes ymchwil yn fy labordy i yn Adeilad Redwood, Prifysgol Caerdydd. Mae gen i hefyd ddiddordeb mewn cyffuriau sydd yn atal firysau i gael mynediad i’n celloedd ni.

Subscribe to RSS - blog Arwyn Tomos Jones