Mae angen tanysgrifio i weld holl gynnwys yr erthygl.
Mae’n ddrwg gennym, ond mae’r cynnwys hwn ar gael i’r rhai sydd wedi tanysgrifio yn unig.
Mewngofnodi
Cofrestru
Annus mirabilis T.H. Parry-Williams
Ganrif union yn ôl i’r mis hwn y cychwynnodd T. H. Parry-Williams ar ei astudiaethau fel myfyriwr gwyddonol israddedig yng Ngholeg Prifysgol Cymru, Aberystwyth, ar ôl ymddiswyddo fel darlithydd yn yr Adran Gymraeg. Ei fwriad maes o law oedd mynd yn ei flaen i astudio meddygaeth yn ysgol feddygol Ysbyty St Bartholomew yn Llundain. Ar ôl cael ei siomi gan benderfyniad Cyngor y Coleg i ohirio llenwi’r Gadair Gymraeg a swydd Pennaeth yr Adran am bron i flwyddyn, ac yntau wedi treulio’r pum mlynedd flaenorol yn ddarlithydd yn yr Adran, magodd ddigon o blwc i gefnu ar faes iaith a llên am y tro a newid cwrs ei yrfa.
Mae’r amgylchiadau a arweiniodd at y cam beiddgar hwnnw ganddo bellach yn rhan o chwedloniaeth yr Adrannau Cymraeg. Am iddo gofrestru fel gwrthwynebydd cydwybodol yn ystod y Rhyfel Mawr, profodd gasineb ac erledigaeth pan oedd yn ymgeisydd am hen Gadair Edward Anwyl wedi i honno gael ei hysbysebu yn haf 1919.
