Mae angen tanysgrifio i weld holl gynnwys yr erthygl.
Mae’n ddrwg gennym, ond mae’r cynnwys hwn ar gael i’r rhai sydd wedi tanysgrifio yn unig.
Mewngofnodi
Cofrestru
Cofio’r Arglwydd Morris o Aberafan
‘Chi wedi pysgota’n ddiweddar?’
‘Na’.
A dyna ddiwedd fy ymgais i gael sgwrs anffurfiol ’da John Morris cyn ei gyfweld yn stiwdio rhaglen Y Dydd ddiwedd y 1970au. Roedd y ddau ohonom yn bysgotwyr, a John ei hun yn byw fwy neu lai ar lan afon Teifi yn Llandysul. Nid diffyg cwrteisi oedd yr ateb swta ond arwydd o’r pwysau mawr a oedd ar ei ysgwyddau ar y pryd, wrth iddo, fel Ysgrifennydd Cymru, geisio llywio’r mesur datganoli drwy’r Senedd. Dyma un o’r adegau mwyaf anodd yn ei yrfa.
Roedd yn gyfnod cythryblus i’r Blaid Lafur yng Nghymru, diolch i’r rhwyg chwerw rhwng cefnogwyr datganoli, fel Cledwyn Hughes, Elystan Morgan, Tom Ellis – a John wrth gwrs – a gwrthwynebwyr fel Leo Abse, Ioan Evans a Neil Kinnock. Gan fod datganoli wedi bod yn freuddwyd ac yn flaenoriaeth i John ers dechrau’r 1950au, roedd canlyniad y refferendwm yn 1979 yn siom ac yn ergyd bersonol iddo.
