Cyngor? Pa gyngor?

Mae ein tŷ ni yn un o res o ddeg ar Heol Cyfyng, Ystalyfera. Digwyddodd tirlithriadau yng ngerddi ein cymdogion yng Nghwm Tawe eleni, lai na blwyddyn wedi i ni symud i’r pentref ôl-ddiwydiannol i fyw. Yn yr ail dirlithriad, ym mis Mawrth, diflannodd cyfran helaethaf yr ardd drws nesaf i’r cwm islaw. Yn y cyfnod hwnnw, doedd dim awgrym gan swyddogion y Cyngor fod yn rhaid i ni adael na bod ein cartref yn anniogel. Yn y chwe mis cyn i ni dderbyn yr ‘Emergency Prohibition Order’, roedd Mam yn gydweithredol iawn tuag at y Cyngor a’r swyddogion wrth iddynt ddod mewn i’n cartref ni i gynnal profion a monitro. Syndod llwyr oedd hi felly pan ddaeth hi’n ôl o’r gwaith ar 8 Awst i weld ein cymdogion i gyd yn brysio i lwytho’u ceir ac yn paratoi i adael. Wrth i mi agor y drws i weld yr hyn oedd yn digwydd, dywedodd Mam, ‘Tell the kids to pack a bag with some clothes: we have to get out.’…