‘Eich stori chi yw ein stori ni’

Y tu allan i dref fechan Midleton yn Swydd Corc mae cerflun wedi ei lunio o ddur gloyw, ar ffurf cylch o blu sy’n cynrychioli penwisg cenhedloedd a llwythau brodorol America (‘Indiaid’ y ffilmiau cowboi). Mae’r cerflun trawiadol ym Mharc Ballic yn dathlu’r berthynas annisgwyl rhwng pobl Iwerddon a phobl cenedl y Choctaw yn Oklahoma, perthynas arbennig sy’n mynd yn ôl i’r bedwaredd ganrif ar bymtheg ac sydd wedi dod i’r amlwg unwaith eto yn sgil pla Covid-19. Mae’n stori i godi calon. Yn 1847 fe glywodd y Choctaw am y Newyn Mawr a oedd yn lladd cannoedd o filoedd o Wyddelod – ac er eu bod yn bobl dlawd iawn eu hunain, ac yn dioddef o bob math o broblemau gan gynnwys newyn, fe aethon nhw ati i godi arian, gan lwyddo i gasglu $170 i brynu bwyd i’w anfon dros y môr i Iwerddon. Yn y dyddiau hynny roedd hwn yn swm enfawr, ac roedd hi’n weithred hynod.