Gadael coleg heb radd

Mae’r seren wrth ddydd Iau 29 Gorffennaf 2023 wedi bod yn fy nyddiadur ers o leiaf chwe mis. Diwrnodau bant o’r gwaith wedi eu trefnu; swper a gwesty dros nos hefyd i bedwar aelod o’r teulu a hyd yn oed apwyntiad yn y garej leol i sicrhau bod teiars fy nghar bach injan 1 litr yn barod ar gyfer y daith bum awr oedd o’u blaen. Seremoni graddio fy merch mewn prifysgol yn Lloegr oedd yr achlysur, ond fel y bu nid seremoni ‘Graddio’ a gafwyd ond ‘Dathliad Diwedd Astudiaethau’. Fel gyda chanrifoedd o seremonïau’r brifysgol hon, roedd y traddodiadau yn fyw ac yn iach. Roedd y gŵn du a’r cwcwll gwyn blewog yno; y cyflwyniadau yn Lladin ynghyd â’r arfer o benglinio gerbron Meistr y Coleg ac edrych i fyw ei lygaid. Yr hyn oedd ar goll i’m merch oedd gradd – sef yr union reswm yr aeth hi a’i chyfoedion i’r brifysgol. Ar ôl tair blynedd o astudio dwys a thraethodau wythnosol mae wedi gadael nid fel ‘Graduate’ ond yn hytrach fel ‘Graduand’ – un sydd heb eto dderbyn gradd – a hynny o ganlyniad i’r boicot marcio gan addysgwyr sy’n aelodau o Undeb y Prifysgolion a’r Colegau (UCU).