Mae angen tanysgrifio i weld holl gynnwys yr erthygl.
Mae’n ddrwg gennym, ond mae’r cynnwys hwn ar gael i’r rhai sydd wedi tanysgrifio yn unig.
Mewngofnodi
Cofrestru
Heb ei fai, heb ei eni
Adolygiad o O.M.: COFIANT SYR OWEN MORGAN EDWARDS gan Hazel Walford Davies
Yn Hydref 1908 symudodd Owen Morgan Edwards a’i deulu i’r Neuadd Wen, y tŷ ysblennydd a godwyd ganddo yn Llanuwchllyn. Erbyn hynny, ef oedd Prif Arolygydd Ysgolion Cymru, ac yn sgil ei weithgarwch llenyddol a diwylliannol roedd ei statws fel eilun cenedl eisoes wedi ei hen sicrhau. Diau fod cryn siarad ymhlith trigolion Llanuwchllyn wrth iddynt weld y tŷ yn cael ei godi. Roedd ei bensaernïaeth yn drwm o dan ddylanwad yr ysgol Celfyddyd a Chrefft, ac yn ôl iaith wreiddiol cynlluniau’r pensaer, Samuel Evans, roedd y llawr gwaelod yn cynnwys ‘Hall, Drawing-Room, Dining Room, Morning-Room, Library, Dressing Room’, ynghyd â ‘Dark Room’ ar gyfer gwaith ffotograffig golygydd Cymru. Gyda’i morynion, ei garddwr, a’i chyflenwadau amheuthun o fwyd a diod o MacSymons Stores Ltd yn Lerpwl, rhesymol fyddai disgwyl i’r Neuadd Wen fod yn hafan gysurus i O.M. a’i wraig Ellen weddill eu dyddiau. Ond nid felly y bu.
