Hybu defnydd yw’r nod – holi’r Comisiynydd

Roedd sawl her yn wynebu Efa Gruffudd Jones pan gychwynnodd ar ei swydd fel Comisiynydd y Gymraeg ddechrau’r flwyddyn. I ddechrau, roedd ganddi fwlch mawr i’w lenwi ar ôl ei rhagflaenydd poblogaidd ac uchel ei barch, y diweddar Aled Roberts. Roedd ei farwolaeth flwyddyn ynghynt, wedi llai na thair blynedd yn y swydd, pan oedd ganddo gymaint mwy i’w gyfrannu, yn golled fawr i Gymru. Roedd hi hefyd yn cychwyn ar ei swydd lai na mis ar ôl cyhoeddi canlyniadau cychwynnol Cyfrifiad 2021 ar y Gymraeg. Ar adeg pan fo Llywodraeth Cymru’n arddel uchelgais o gynyddu’r nifer sy’n gallu siarad Cymraeg i filiwn erbyn 2050, gostwng a wnaeth y cyfanswm am yr ail gyfrifiad yn olynol. Yn ogystal â chadarnhau dirywiad pellach yn llawer o gadarnleoedd y Gymraeg, dangosodd hefyd leihad yn y niferoedd a’r canrannau o blant sy’n gallu siarad Cymraeg yn y de-ddwyrain.