Llanast y gwasanaeth iechyd

Ers degawdau lawer, mae problem gynyddol wedi bod yn cyniwair yn y Gwasanaeth Iechyd Gwladol. Oherwydd sawl rheswm cadarnhaol, sy’n cynnwys cynnydd mewn addysg, cyflwr tai, maeth ac incwm yn gyffredinol, mae pobl Cymru a’r Deyrnas Unedig yn byw’n hŷn. Newyddion da inni gyd, ie ddim? Wel, ie a nage. Dwi’n siŵr y byddai Llywodraeth Cymru yn cytuno â Syr John Morris-Jones yn ei ymdriniaeth o’r ymadrodd ‘Henaint ni ddaw ei hunan’. I’r Ysgrifennydd Iechyd a sawl un arall, daw, ‘daw ag och gydag ef, a chwynfan’. Yn feddyg ifanc yn 1997, rwy’n cofio ymgymryd ag astudiaeth dan oruchwyliaeth Cyfarwyddwr Meddygol Ymddiriedolaeth GIG Gogledd Orllewin Cymru ar y pryd, Dr David Prichard. Canfuwyd bod canran uchel o’r rhai oedd yn cael eu derbyn ar frys i adran feddygol Ysbyty Gwynedd yn gwneud hynny nid am resymau meddygol, ond am resymau cymdeithasol; hynny yw, anallu i fyw’n annibynnol a diogel yn eu cartrefi heb rywun i ofalu amdanynt.