Lledaenu nid canoli nawdd theatr

Y stori fawr i ddod allan o Adolygiad Buddsoddi diweddar Cyngor Celfyddydau Cymru, heb os, oedd y penderfyniad i wrthod cais National Theatre Wales am gyllid hirdymor. Mae hyn yn bygwth dyfodol y cwmni, ond hefyd yn codi cwestiwn ynglŷn â’r prosiect ehangach yr oedd NTW yn rhan ohono. Ryw chwarter canrif yn ôl, ar drothwy’r filrif, cyhoeddodd CCC gynllun i resymoli ei bortffolio o gwmnïau a sefydliadau refeniw hirdymor, gyda’r nod o ‘ariannu llai yn well’. Gan hynny, torrwyd cyllid nifer o gwmnïau hirsefydlog (gan gynnwys, ym maes y theatr, Brith Gof a Made in Wales); ond lliniarwyd poen y broses hon trwy haeru y byddai proffil y rheini a dderbyniai’r arian mawr gymaint â hynny’n uwch, ac y caent eu brandio’n gwmnïau ‘cenedlaethol’ yn eu maes. O fewn rhai blynyddoedd (eithr heb ddeillio’n gwbl uniongyrchol o’r penderfyniad hwn), crëwyd – ymysg eraill – Theatr Genedlaethol Cymru a National Theatre Wales. O’r cychwyn, roedd rhywbeth anffortunus o neo‑ryddfrydol am y cynllun hwn.