Peintio pobl – holi David Griffiths y portreadwr

‘Gwlad beirdd a chantorion… mae hi’n hen bryd rhoi sylw i’n hartistiaid.’ Dyna sylw a glywais droeon gan Wil Sam, a oedd yn frawd i’r artist Elis Gwyn. Ond bellach, mae gennym y llyfrau hanes celf gwych gan Peter Lord, heb sôn am gnwd o gyfrolau am artistiaid cyfoes unigol Cymru. Y gwaith nodedig diweddaraf i ymddangos yw Hunanbortread David Griffiths gan Wasg Carreg Gwalch, a olygwyd yn gelfydd gan Arfon Haines Davies. Dyma lyfr dadlennol a difyr am bortreadwr cyfoes amlycaf Cymru. Dyn busnes yn Lerpwl oedd taid David Griffiths. Bu yntau’n bortreadwr amatur medrus, a wnaeth bortread o Mr Gladstone sydd bellach yn y Llyfrgell Genedlaethol. Yn Lerpwl ar ddechrau’r rhyfel y ganwyd David hefyd. Ond rhag bomiau Hitler, symudodd y teulu i fyw i Bwllheli. Yn Ysgol Ramadeg Pwllheli, roedd Elis Gwyn yn athro celf ar David. Mae’n debyg nad oedd Elis Gwyn wedi cymryd llawer o sylw o David ar y dechrau – er mawr ofid i’w fam, a aeth i’r ysgol i holi pam.