Rhodri a minnau – y ‘Welsh Morgans’

Heddiw ar ddydd fy mhen-blwydd yn 81 rwy’n meddwl am y clinig yn Connaught Road, Y Rhath, lle cawsom ni’n dau ein geni, a’m cof cyntaf un yw mynd i’r tŷ i weld Rhodri, y babi newydd, ddiwedd Medi 1939. Yn union wedi’r geni ar y llawr isaf symudwyd fy mam i’r llawr uchaf, a Mrs Gill (merch o Flaenau Ffestiniog a pherchennog y clinig) yn sicrhau fy mam y byddai’n gwbl ddiogel dan y nenbren rhag y bomiau – ‘Mae’r hen dai ’ma wedi’u codi mor solat’! D.E. Parry-Williams, darlithydd cerddoriaeth yng Ngholeg Caerdydd, oedd wedi cymeradwyo’r meddyg, Arwyn Evans, am ei fod yn fab i’r Athro David Evans, pennaeth cerddoriaeth Caerdydd – ‘Dai Caneri’, er mwyn ei wahaniaethu oddi wrth Athro Almaeneg Coleg Aberystwyth oedd yn ‘Dai Deutsch’. Sylwais fod y nyrsys yn galw mam yn ‘Mrs Morgan’ ac felly, wrth iddi hi a’r bychan ddod adre i Radur wedi pythefnos o ofal, mi gyfarchais i hi gyda ‘Helo Mrs Morgan’. Roedd yn foddfa o ddagrau wrth feddwl bod ei mab hynaf wedi mynd yn ddiarth iddi mewn pythefnos.