‘True to Nature’

Wrth feirniadu Gwobr Goffa Daniel Owen, o bob dim, y gwelodd Emyr Llywelyn yn dda i gystwyo a fflangellu’n ddidrugaredd yr hyn a welai ef fel gorddefnydd niweidiol o’r Saesneg yn y nofel a ddyfarnwyd yn gyntaf, gyda chanmoliaeth uchel, gan ei gyd-feirniaid yn Nhregaron. Mae hynny’n eironig tu hwnt o gofio bod y llinellau o nofelau Daniel Owen y mae’r mwyafrif o ’nghenhedlaeth i yn dal i’w cofio yn cynnwys ymadroddion Saesneg. Dyna i chi Wil Bryan, mewn cymdeithas a oedd yn drwm dan ddylanwad caeth y capel, yn pwysleisio’n wastadol yr angen i bobl fod yn ‘true to Nature’. Ac efo’r geiriau ‘to be sure’, yn ei Saesneg prin, y byddai’r hen batriarch Tomos Bartley, cymeriad hollol wahanol i’r ifanc a’r ysgafala Wil, yn atalnodi pob gosodiad o’i eiddo. Ar yr un pryd, cyn iddi gael ei thröedigaeth mae Daniel Owen yn cyfleu diffyg sylwedd Susi Trefor drwy ei hoffter o arfer termau Saesneg ffasiynol y dydd.