Wcráin – prinder popeth ond dewrder a hiwmor du

‘Dyna ’ngwlad i,’ meddai, gyda balchder yn ei lais a’i lygaid. Roedd o wedi bod yn sbecian dros fy ysgwydd mewn caffi yn ninas Krakow yng Ngwlad Pwyl wrth imi roi trefn ar y lluniau a’r fideos ar fy ngliniadur. Cawsom sgwrs gyflym. Roedd yn hanu o Dnipro, yn ŵr busnes meddai, ac ar ei ffordd i ymweld â’i wraig yn Fienna. Fel wyth miliwn o’i gyd-wladwyr, mae ei deulu wedi ei hollti oherwydd y rhyfela yn Wcráin, ac wedi ffoi i fyw mewn gwlad gyfagos. Daw rhyfel â dieithriaid at ei gilydd. Mae’n elfen bwysig mewn newyddiadura. Y gallu i edrych ym myw llygaid person wrth siarad. Gyda straeon sy’n newid cwrs bywydau pobl, mae’n hanfodol gweld, clywed ac arogli digwyddiadau sy’n troi cymaint o fywydau beniwaered. Bythefnos cyn y sgwrs yn Krakow, roeddwn yn Kramatorsk yn gwylio Valentina Petrova yn eistedd ar weddillion mainc y tu allan i adfeilion ei fflat.