Y Ffordd Gymreig – neoryddfrydiaeth a datganoli

Mae natur y trafod ar lwyddiannau a methiannau datganoli dros yr ugain mlynedd diwethaf wedi bod yn rhyfeddol o unffurf: ambell i feirniadaeth fechan, ychydig o bwyntio bys pleidiol, ond mudandod dadansoddol ar y cyfan ynghylch y gwirionedd amlwg, sef nad yw wedi delifro. Ymgais yw’r gyfrol o ysgrifau The Welsh Way, a gyd-olygwyd gen i, i fagu’r hyder a’r aeddfedrwydd i drin y sefyllfa fel ag y mae. Un nodwedd o’r ‘Ffordd Gymreig’ yw cwrteisi gormodol, os nad gweniaith, ac nid felly, fel y gwyddys, y mae meithrin cymdeithas sifil iach. Mae natur cyfranwyr y gyfrol – dros 25 ohonynt – yn sicrhau nad yw’n cwympo i’r un fagl. Dyma ymgyrchwyr ac academyddion sy’n fodlon herio a nifer ohonynt yn ddigon ifanc neu ymylol i fod wedi osgoi cael eu trwytho yn niwylliant nychlyd y gyhoeddfa Gymreig. Ceir yma, felly, amrywiaeth o ddadansoddiadau sy’n amlygu nad yw datganoli wedi ein hachub ni rhag gwleidyddiaeth Thatcher…