Yr ardd ddirgel

Ddwy filltir i’r gogledd-ddwyrain o Gaerfyrddin, o fewn tafliad carreg i bentref Abergwili ychydig oddi ar yr heol tua Dyffryn Tywi, mae ‘gwlad y tylwyth teg’ yn cuddio o dan gysgod tŵr eglwys Dewi Sant ers blynyddoedd maith. Dyna ddisgrifiad Gwenonwy, merch hynaf Esgob Tyddewi John Owen ar droad yr 20g., o ardd y treuliodd ran fawr o’i phlentyndod ynddi; gerddi preifat ei thad fu ei maes chwarae o fore gwyn tan nos. Er gwaethaf ei gwedd wael heddiw – ‘mieri lle bu mawredd’ – wrth i chi gamu trwy ddrws derw cadarn ni allwch osgoi cael eich swyno gan yr ardd furiog anghofiedig hon sydd wedi cael ei hesgeuluso ers cymaint o amser; mae’n llawn dop o hanes, harddwch, a hud a lledrith. Mae elusen fechan Drws i’r Dyffryn yn gobeithio anadlu bywyd newydd i’r hafan glyd hanner erw a fu unwaith yn galon i ystâd Parc yr Esgob, sef cartref i Esgob Tyddewi ers canrifoedd.