Canada’n closio
Efallai fod dros ddwy fil o filltiroedd o gefnfor yn gwahanu Canada a’r Undeb Ewropeaidd, ond maent yn…
1 October 2026
ganMared Gwyn
‘Terfysgwyr’ Penyberth?
Naw deg mlynedd yn ôl, ar 13 Hydref 1936, bu’r achos enwog yn erbyn Tri Penyberth yn Llys…
1 October 2026
ganNic Parry
Colli er mwyn ennill
Ymhlith yr achlysuron a fwynhaodd ein colofnydd wrth i’r haf droi’n hydref roedd dathliad pen‑blwydd arbennig. Y colli…
1 October 2026
Rhai o gyfranwyr y rhifyn
Llinos Iorwreth Dafis: Brodor o Bow Street, gogledd Ceredigion. Cyn ymddeol, bu’n gweithio ym maes Cymraeg i Oedolion,…
1 October 2026
Yr Eisteddfod a’r diwydiant olew
Braf oedd darllen datganiad yr Eisteddfod, yn fuan wedi prifwyl y Garreg Las, eu bod yn ‘bwriadu cyflwyno…
1 September 2026
Y byd digidol – lleisiau’r ieithoedd llai
Mae’n gydnabyddedig bod heriau mawr yn wynebu ieithoedd llai eu defnydd ym myd y cyfryngau cymdeithasol yn wyneb…
1 September 2026
Stori dda am bobl go iawn
Mwynhaodd CERIAN ARIANRHOD y nofel ddirgelwch hon, yr ail gan yr un awdur yn dilyn hynt a helynt…
1 September 2026
Rhai o gyfranwyr y rhifyn
Cerian Arianrhod: Cyn‑gynhyrchydd radio sydd wedi ymgartrefu yng Nghwmbrân. Mae bellach yn Rheolwr Amserlennu gyda gofal dros logisteg…
1 September 2026
Llafur a cham cyntaf galar
Rhyfeddol, ond nid annisgwyl, yw sydynrwydd y modd y collodd y cyfryngau Llundeinig bob diddordeb yng ngwleidyddiaeth Cymru…
11 July 2026
Nôl i’r Preseli
Y Preseli. Maen nhw’n fwy na thalpau o dir llawn gelaets a grug sy’n amgylchynu dalgylch yr Eisteddfod…
11 July 2026
Ail Symudiad a’u dylanwad
Bydd sioe gerdd fydd yn cael ei llwyfannu yn yr Eisteddfod eleni yn deyrnged i fand o Aberteifi…
11 July 2026
Baneri
Rhwng cwpan pêl‑droed y byd a gwleidyddiaeth, ymddengys bod mwy o godi baneri, ac o drafod arnynt, yn…
11 July 2026
Rhai o gyfranwyr y rhifyn
Catrin Eleri Huws:Un o Dal‑y‑bont, Ceredigion, yn wreiddiol. Graddiodd yn y Gymraeg ym Mhrifysgol Bangor a gwneud cwrs…
11 July 2026
Sut i ennill lecsiwn a dylanwadu ar genedl
Mae’n ymddangos bod y cyfryngau cymdeithasol wedi chwarae rhan bwysig yn ymgyrch etholiadol lwyddiannus Plaid Cymru. Yng nghanol…
1 June 2026
Ffarwél
Un peth sydd wedi ei ddweud wrtha’i fwy nag unwaith yn ddiweddar gan y rhai sy’n fy nghofio…
1 June 2026
ganBeca Brown
Rhai o gyfranwyr y rhifyn
Meg Elis: Wedi gweithio fel cyfieithydd, mae’n canolbwyntio bellach ar ysgrifennu rhyddiaith. Mae’n awdur nofelau a storïau byrion,…
1 June 2026
Llun y mis
Cyhoeddi Prifwyl 2027 Daeth Cymry o bob cwr ynghyd yn Llanidloes i nodi dechrau swyddogol cyfnod o baratoi…
1 June 2026
Llawer mwy na newid plaid
Mae ein colofnydd y mis hwn wedi gorfod llunio’i druth cyn i ganlyniadau etholiad 7 Mai gael eu…
1 May 2026
Delfrydiaeth niwlog papur gwyrdd ar ddiwylliant
Prin bod angen dweud y geiriau ‘Deddf Cenedlaethau’r Dyfodol’ wrth bobl ac mi fyddan nhw naill ai’n rholio…
1 May 2026
Rhai o gyfranwyr y rhifyn
Gareth Wyn Jones: Athro Emeritws bioleg planhigion a biowyddorau ac yn flaenorol Athro yn Ysgolion Gwyddorau Biolegol a…
1 May 2026
Llun y mis
Archif yr Arad Mae Cwmni Theatr Arad Goch, Aberystwyth, wedi cyflwyno eu harchif bapur, yn ymestyn yn ôl…
1 May 2026
Rhwng Putin a Trump
O Estonia i’r Almaen ac o wlad Pwyl i Norwy, mae gwleidyddion a dinasyddion yn ymgodymu â’r ffaith…
1 April 2026
Pan fo bydoedd yn cwrdd
Mae NIA MORAIS, cyn-Fardd Plant Cymru, newydd gyhoeddi ei chyfrol gyntaf o gerddi. Bu Barn yn ei holi…
1 April 2026
ganMenna Baines
Rhai o gyfranwyr y rhifyn
Alun Wyn Bevan:Darlledwr, sylwebydd a chyn-reffarî ym myd rygbi. Bu’n gweithio ym maes addysg cyn troi’n ymchwilydd a…
1 April 2026
Llun y mis
Dydd Gŵyl Dewi MARIAN DELYTH Aberystwyth
1 April 2026
Ailwylltio trwy gytgord
Bu’n gyfnod hir o ddisgwyl cyn i’r cyhoeddiad cyntaf ddod ddechrau mis Chwefror ein bod ni, yr elusen…
1 March 2026
ganElen Robert
Tony Jones 1939-2026
Ym marwolaeth Tony Jones daeth pennod arwyddocaol yn hanes canu poblogaidd Cymraeg i ben. Cawn wybod sut y…
1 March 2026
ganGraham Jones
Rhai o gyfranwyr y rhifyn
Lowri Haf Cooke: Awdur a gohebydd bwyd sy’n byw yng Nghaerdydd. Bu’n gweithio i BBC Radio Cymru cyn…
1 March 2026
Y teulu trafferthus
Athro ysgol o Swydd Mayo ydi Enoch Burke ac enw amlwg iawn yn Iwerddon ar hyn o bryd,…
1 February 2026
Pwy piau’r gwynt?
Daeth cyhoeddiad diweddar Llywodraeth y DU am ddau gynllun gwynt ar y môr arfaethedig â hwb mawr i…
1 February 2026
Rhai o gyfranwyr y rhifyn
Huw Griffiths Bu’n athro ysgol uwchradd ac yn diwtor chweched dosbarth am dros ugain mlynedd cyn newid cyfeiriad.…
1 February 2026
Llun y mis
Wyt Ionawr yn oer IESTYN HUGHES Roedd Bow Street a Llandre dan eira yn nechrau Ionawr fel sawl…
1 February 2026
Gwlad y trethi uchel?
Yn sgil y gyllideb, bu cryn glochdar yn y wasg adain dde ynghylch trethi annheg ac afradlonedd honedig…
12 December 2025
Dilyn seren y dwyrain
Un o fentrau Llywodraeth Cymru i hybu uchelgais ymhlith disgyblion ysgol galluocaf y wlad yw Academi Seren. Ond…
12 December 2025
Dathlu’r cant drwy draethu’r gwir
Nid arbenigo’n unig ar wleidyddiaeth y presennol y mae ein colofnydd. Ef hefyd yw’r arbenigwr pennaf ar hanes…
1 November 2025
Herio’r drefn ym Morocco
Mae’r protestiadau diweddar ym Morocco yn fynegiant o anniddigrwydd cyffredinol gyda sawl agwedd ar fywyd y wlad. Yma…
1 November 2025
Gall, fe all Reform ennill
Mae’r arolwg barn Cymreig diweddaraf yn gosod Plaid Cymru ar y blaen i Reform o ran bwriadau pleidleisio…
1 October 2025
O’r Proms i wlad ‘Pop yw Popeth’
Bu ymweliad â phrif ŵyl cerddoriaeth glasurol Prydain yn ddiweddar yn fodd i atgoffa ein gohebydd am y…
1 October 2025
Gwylio tranc y Blaid Lafur Gymreig
Oni bai fod newid buan ac arwyddocaol yn y rhagolygon barn, mae pob argoel y bydd y Blaid…
1 September 2025
Edrych yn ôl ac ymlaen
Mae arddangosfa sydd i’w gweld yn Llandudno ar hyn o bryd yn cyfuno gwrthrychau o sawl amgueddfa Gymreig…
1 September 2025
ganAur Bleddyn
A heuo faes, gwyn ei fyd?
Ar Newyddion S4C ar 12 Awst bu adroddiad o bentref Palestinaidd al-Mughayyir ar y Lan Orllewinol. Soniwyd ynddo…
1 September 2025
Camau gwag Starmer – gwersi i Rhun
Ar ôl cipio mwyafrif anferthol yn yr Etholiad Cyffredinol flwyddyn yn ôl, mae llywodraeth Keir Starmer mewn dyfroedd…
10 July 2025
Stryd Gerallt a’r Cae Ras
Sut brofiad oedd ac yw byw yn ardal Wrecsam? Gofynnodd BARN i dri amrywiol eu cefndiroedd geisio diffinio…
10 July 2025
Yr arolwg barn blwyddyn-i-fynd
Wrth ymateb i’r pôl piniwn diweddaraf am ganlyniadau etholiad nesaf y Senedd, mae ein colofnydd yn mentro rhagweld…
5 June 2025
Y deddfu gwag ar dywod
Mae perygl gwirioneddol fod llawer o’r deddfu yn Senedd Cymru yn ymwneud â’r symbolaidd yn hytrach nag egwyddorion…
1 May 2025
Etholiad yr Ynys Las
Yr Ynys Las yw ynys fwya’r byd, a chyda tua 57,000 o drigolion hi hefyd yw’r ardal leiaf dwys ei phoblogaeth drwy’r byd. Go brin y byddai canlyniad yr etholiad ‘cenedlaethol’ a gynhaliwyd yno ar 11 Mawrth wedi denu llawer o sylw fel arfer. Yn sicr, nid y tu hwnt i’r ynys ei hunan a Denmarc.
28 March 2025
Band tribute Tony Blair
Yng ngeiriau enwog Karl Marx, ‘mae hanes yn ei ailadrodd ei hun – y tro cyntaf ar ffurf…
27 February 2025
Y ddrama ddinistriol
Fe gyhoeddir yn y rhifyn hwn o BARN lythyr agored ynghylch mater Medal Ddrama 2024. Nid wyf yn…
3 February 2025
Cwis i’n darllenwyr
Gwobr: Llwy enamel mewn ffrâm Eitem hyfryd o waith y grefftwraig adnabyddus Buddug Wyn Humphreys yw’r wobr y…
15 December 2024
Cymru, Lloegr ac Ewrop: pum mlynedd ers Brexit
Hunan-dyb a ffantasi ynghylch adfer grym byd-eang Prydain oedd y tu cefn i Brexit, ond nid yw wedi…
15 December 2024
Arwain o chwith
‘Free Gear Keir’, Vaughan Gething ac Einar Gerhardsen Rhoddion dadleuol i wleidyddion gan noddwyr a’r ymdrechion i gyfiawnhau’r…
4 November 2024
Eluned Morgan – ein Prif Weinidog anfoddog
Lai na blwyddyn yn ôl, nid oedd Eluned Morgan yn chwennych bod yn Brif Weinidog. Bellach mae wedi…
1 October 2024
Gormod o gŵn
Yn ddiweddar fe gawson ni wyliau bach yn nhref lan môr Whitby yng ngogledd Swydd Efrog. Lle hyfryd…
1 October 2024
Rhun yn Brif Weinidog?
Beth petai Plaid Cymru yn camu allan o’r etholiad nesaf yn 2026 gyda mwy o seddau na’r Blaid…
4 September 2024
Y Fedal Ddrama – hen helynt ar newydd wedd?
Cawsom Eisteddfod werth chweil ym Mhontypridd ac i’r rhai sy’n ymddiddori yn helyntion prif gystadlaethau llenyddol yr Ŵyl…
4 September 2024
Cwis i’n darllenwyr
Gwobr: ces o win o Dylanwad Bydd enillydd y Cwis yn derbyn ces o win gwerth £100 o…
18 July 2024
Pwy a saif gyda ni?
O ‘Sefyll Cornel Cymru’ yn y gorffennol, mae ein prif golofnydd gwleidyddol yn rhagweld mai ‘Sefyll Cornel Llundain’…
18 July 2024
Troseddau Neil Foden – risgiau posibl yr adolygiad
Mae Cymru wedi gweld enghreifftiau difrifol o gam-drin plant yn ei hanes diweddar. Cofiwn am ymchwiliad Waterhouse i…
1 June 2024
Problemau prifysgolion
Ar ôl blynyddoedd o ddibynnu ar ffioedd dysgu myfyrwyr rhyngwladol i wneud iawn am ddiffygion ariannu, mae prifysgolion…
1 June 2024
‘Pleidleisio negyddol’ a’i ganlyniadau
Daw arweinydd a phlaid wahanol i rym yn San Steffan cyn diwedd y flwyddyn ond nid yw’r newid…
3 May 2024
Buddugoliaeth niweidiol
O gofio’r cwmwl sy’n hofran drosto yn sgil rhai agweddau ar ei ymgyrch arweinyddol, mae ein colofnydd o’r…
29 March 2024
Cyllid a’r Gymraeg – toriadau anghyson?
Mae’r glaw diddiwedd a ddisgynnodd ar Gymru am naw mis wedi stompio pob dôl a diflasu pob cwrcyn.…
2 March 2024
Rhoi’r gwas newydd yn y glorian
Cafodd Rhun ap Iorwerth ei ddyrchafu’n arweinydd Plaid Cymru mewn amgylchiadau annisgwyl. Craffu ar y modd y mae…
31 January 2024
Cwis i’n darllenwyr
Gwobr: Gwaith celf ysbrydoledig o Orielodl Artist o Bontarddulais yw Rhys Padarn Jones a bydd enillydd y Cwis…
12 December 2023
Hynt y Ceidwadwyr Cymreig ers datganoli – a beth nesaf?
Ar ôl cyfnodau o bendilio rhwng cefnogi’r gyfundrefn ddatganoledig a chofleidio’r Undeb yn dynn, mae’r Torïaid erbyn hyn…
12 December 2023
Yr Etholiad Cyffredinol Prydeinig yng Nghymru
Fydd dim rhaid galw’r etholiad nesaf tan 17 Rhagfyr 2024, ond pryd bynnag y’i cynhelir caiff ei ymladd…
31 October 2023
Gogledd Iwerddon a’r Undeb – pa ddyfodol?
Mae sefyllfa Unoliaethwyr y chwe sir yn anobeithiol a thrasig. Dyna ddengys gwybodaeth y bu’r awdur yn gyd-gyfrifol…
30 September 2023
Y Daily Mail, y Blaid Geidwadol a Chymru
Mae’r wasg Dorïaidd lasaf hyd yn oed yn gallu rhoi’r prif sylw i Gymru weithiau – ar un…
1 September 2023
‘O bydded i’r heniaith…’
Mawr obeithiaf fod pob un o’n darllenwyr wedi gwerthfawrogi’r modd synhwyrol ac aeddfed y trafodwyd Rheol Gymraeg yr…
1 September 2023
Cwis i’n darllenwyr
Gwobr ragorol gan Cwt Tatws, Tudweiliog Taleb werth £100 i’w gwario yn Cwt Tatws, lle ceir amrywiaeth eang…
17 July 2023