Mai 2013

Mae Chris Cope wedi symud ei stondin. Ef yw colofnydd teledu newydd Barn. Wrth ddechrau ar y gwaith, mae ganddo gyffes i’w rhannu – a rhai disgwyliadau i’w nodi.Meddyliwch yn ôl at ddiwedd mis Mawrth, gyfeillion. Yn benodol, meddyliwch yn ôl at y rhaglen Great British Menu. Ydych chi’n cofio? Gofiwch chi’r cogyddion oedd yn cystadlu i gynrychioli Cymru yn y wledd?Os na welsoch mo’r rhaglen o’r blaen, mae yna dri chogydd sy’n dod o wahanol rannau o Brydain yn cystadlu yn erbyn ei gilydd er mwyn ennill yr ‘anrhydedd’ o goginio ar gyfer rhyw wledd fawr. Daw’r goreuon o sawl rhanbarth yn Lloegr, yn ogystal â rhai o’r Alban, Gogledd Iwerddon, a Chymru. Yn hanesyddol, ni chaiff Cymru fach ei chynrychioli’n dda – mae tuedd i’r cogyddion ‘Cymreig’ fod yn Saeson.

Cafodd marwolaeth Margaret Thatcher sylw’r byd a’r betws – a Barn. (Mae sawl cyfeiriad ati yn y rhifyn hwn.) Unwaith yn unig y bûm i’n ei holi hi a hynny y tu allan i gatiau Rio Tinto, Caergybi yn 1980. Bellach daeth diwedd y daith i’r ddau fel ei gilydd, y gwaith alwminiwm a’r ddynes haearn. A does dim angen imi ddweud ar ôl p’run un o’r ddau y mae’r hiraeth mwyaf ymhlith y bobol y byddaf i yn ymwneud â nhw.

Mae wyth llu’r heddlu yn yr Alban newydd uno i greu un llu cenedlaethol. Cam angenrheidiol meddai cefnogwyr y cynllun ond mae eraill yn anghytuno’n chwyrn. Ac a welwn ddatblygiad tebyg yng Nghymru? Bu’r awdur yn Bennaeth y Wasg a Chysylltiadau Cyhoeddus Heddlu Gogledd Cymru ac yn asiant i Winston Roddick, Comisiynydd cyntaf y llu hwnnw.

Mae dyfodiad mis Mai yn ein ty ni fel arfer yn golygu dau beth: Eisteddfod yr Urdd, a thymor y twrnameintiau pêl-droed. Ymylol ydi’n rhan i yn y naill gwffas na’r llall fel arfer, a chyn belled â bod ’na betrol yn y car ac arian yn fy mhwrs, rydw i wedi cyflawni fy nyletswydd yn llygaid y beirniaid bach.Ond eleni, mae pethau’n wahanol gan mai fi, o bawb, sydd wrthi’n paratoi i reoli tîm dan-9 Llewod Llanrug yn nhwrnameint pwysica’r tymor ymhen yr wythnos. Jaman, ys dywed fy mhlant.

Wrth ddarogan y bydd UKIP yn gwneud yn dda yn etholiadau Mai yn Lloegr, mae’r awdur o’r farn fod twf y blaid honno yn arwyddo newid hollol sylfaenol yng ngwleidyddiaeth y Saeson. Mae’r ysgrif hon yn cynnwys gwybodaeth a ddatgelir am y tro cyntaf ar dudalennau Barn yn unig.