Mawrth 2013

Malan Vaughan Wilkinson sy’n croesawu’r bleidlais ddiweddar yn Nhy’r Cyffredin dros fesur i ganiatáu i bobl o’r un rhyw briodi.Bwystfileiddiwch, gweithredu’n ‘annaturiol’, priodi mwy nag un wraig, camdrin plant ac israddio sefydliad priodas. Dyma rai o’r cysyniadau a chymariaethau eithafol sydd wedi’u defnyddio gan wrthwynebwyr yng Nghymru i gyfiawnhau gwrthod y Mesur ar Briodasau i Gyplau o’r un Rhyw yn ystod y blynyddoedd diwethaf. Er gwaethaf y dadleuon deinosoraidd hyn, roedd y bleidlais gyntaf ar y mesur yn Nhy’r Cyffredin yn ddiweddar yn llwyddiant ysgubol o safbwynt cyplau hoyw.

Dal i ymchwilio i briodoldeb ymestyn pwerau Cynulliad Cenedlaethol Cymru y mae Comisiwn Silk.Ond y mis hwn disgwylir i Gomisiwn McKay adrodd ar statws Lloegr o fewn Ty’r Cyffredin mewn Prydain ddatganoledig. Cychwynna’r awdur gyda’r ffaith mai’r Democratiaid Rhyddfrydol fu’n gyfrifol am sicrhau parhad gorgynrychiolaeth Cymru yn San Steffan.Afraid dweud na fu’r blynyddoedd diwethaf yn rhai rhwydd i Aelodau Seneddol y Democratiaid Rhyddfrydol. Cyn 2010 roedd y rhain yn bobl a arferai allu cyflwyno eu hunain fel gwleidyddion a oedd uwchlaw’r cyfaddawdu blêr sy’n rhan annatod o lywodraethu. Nhw oedd ceidwaid a chynheiliaid gwerthoedd ac egwyddor. Nhw oedd yn wahanol. Nhw oedd yn bur.

Pa awdur Cymraeg a ysgrifennodd ysgrif nodedig am feic modur? T. H. Parry-Williams, tybed? Ni chofiaf. Mae llenorion Cymraeg yn weddol anhysbys i Google ac rydw i’n rhy ddiog i fentro allan i’r llyfrgell. Ond ta beth, ysgrifennodd rhywun, rywbryd, ysgrif am feic modur a bu’n rhaid imi ei darllen yn y brifysgol.

Cyfarchion o bentra Cymreicia’r byd! Ydw i’n swnio’n smyg? Ddrwg calon gen i am hynny, ond heblaw am y ddiarhebol Mrs Jones Llanrug, a rhai o’r lleoliadau yng nghyfresi C’mon Mid-ffîld, dydi’n pentra ni ddim wedi arfer cael y ffasiwn sylw, a ’dan ni’n cweit licio fo, a deud y gwir.

Cyfeiriwyd at Hollywood fel Y Ffatri Freuddwydion. Yma mae gwleidydd a chyn-gyfarwyddwr ffilm yn dadlau bod Hollywood yn fwy na hynny. Fel y dengys tair ffilm newydd, hyrwyddo gwerthoedd "gwâr" America yw ei gwir genhadaeth.