Mae angen tanysgrifio i weld holl gynnwys yr erthygl.
Mae’n ddrwg gennym, ond mae’r cynnwys hwn ar gael i’r rhai sydd wedi tanysgrifio yn unig.
Mewngofnodi
Cofrestru
Dileu Gorsedd Beirdd Ynys Prydain – dileu hanes
Y tro diwetha’ i ni gael Gorsedd sblit, roedd hynny yn Nyffryn Conwy hefyd. Siawns fod rhyw gymhelliad tebyg yn natganiad yr Archdderwydd presennol i fwriad yr ‘Arwestau’ a gynhelid ddiwedd y 19g. ar lan Llyn Geirionnydd. Protestiadau oedd yr Eisteddfodau answyddogol hynny yn erbyn Prydeindod y dydd, a rhan o’r brotest oedd ffurfio Gorsedd ar wahân. Felly hefyd, protest yn erbyn Prydeindod tybiedig oedd ffeirio ‘Gorsedd Beirdd Ynys Prydain’ am ‘Orsedd Cymru’ yn yr Eisteddfod eleni.
Ffeirio a wnaed, mewn gwirionedd, ‘Ynys Prydain’ y traddodiad barddol am ‘Gymru’ Yes Cymru ac amlygu, yn anfwriadol efallai, nad yr un lle yw Cymru a chartref hanesyddol cynta’r diwylliant Cymraeg. Tardda’r llenyddiaeth Gymraeg hynaf o’r tu allan i Gymru, a bu’r hen gof am feddiant cyd-Gymry ar ‘yr ynys’ yn gyfiawnhad i fodolaeth y gymdeithas Gymraeg dros ganrifoedd lawer. Ond bellach mae hyn yn anghyfleus.
