Rhagfyr 2009 | Ionawr 2010

Yr awdur yw arweinydd Prosiect y Pwerdai, cynllun i ddatblygu cymdogaethau cynaliadwy yng Ngheredigion. Mae ganddo her i’r Urdd fel mudiad ieuenctid  – ac i bawb sy’n ymwneud â’r ymdrech i sicrhau parhadi’r Gymraeg a’i diwylliant oddi mewn i gymunedau lle maent o fygythiad.  

Gwaith Cefyn BurgessProfiadau ymfudwyr o Gymry sydd wedi ysbrydoli gwaith tecstiliau diweddaraf Cefin Burgess, ond mae siwrnai fwy personol yn cuddio yn y plygion hefyd.

Mae materoliaeth a masnacheiddio rhemp yn gymaint rhan bellach o’r profiad Nadoligaidd fel ei bod hi’n hawdd anghofio mai gfiyl grefyddol yw hon yn ei hanfod, gfiyl i ddathlu genedigaeth sylfaenydd Cristnogaeth. Yn achos yr Alban mae’n eironig tu hwnt nad mewn lle o addoliad y ceir y mynegiant mwyaf tanbaid o ymrwymiad crefyddol. 

Recordiau'r Cob ddoe a heddiwMae dwy siop Recordiau’r Cob yn y gogledd ymhlith yr ychydig siopau recordiau annibynnol sydd ar ôl. Wrth i’r siop ym Mangor ddathlu ei phen-blwydd yn 30 oed, mae un a fu’n gwsmer ac yn weithiwr yn y siop wreiddiol ym Mhorthmadog yn hel atgofion am y dyddiau cynnar.

Ymateb y golygyddion i benderfyniad y Cyngor Llyfrau i barhau i gefnogi Barn.Os byddwch chi’n chwilio am Barn ar y we mae’n ofynnol teipio’r gair ‘cylchgrawn’ o flaen ‘Barn’ cyn cychwyn. Heb hynny rydych yn debygol o gael mwy o wybodaeth nag sydd ei angen arnoch am y gwahanol fathau sydd i’w cael led led y ddaear o’r adeilad amaethyddol hwnnw mae’r Sais yn ei alw’n ‘barn’. 

Bu rhai sylwebyddion yn ddiweddar yn darogan gwae i fyd y theatr Gymraeg. A yw’r sioe ar ben fel yr awgrymant hwy? Ai gorymateb i un cynhyrchiad siomedig oedd y storm hon?

Adroddiad Confensiwn Cymru Gyfan Dadleuir fod Syr Emyr Jones Parry a’i Gomisiwn yn llygad ei le yn rhoi’r flaenoriaeth i’r angen am lunio a gweithredu "Cyfraith Cymru." Ond mae’r Comisiwn hefyd wedi creu problemau dyrys i Lafur – ac yn sicr i Blaid Cymru.

Wel dyna ni ’de. Ymgais ddewr. Fel arfer. Yr un canlyniad serch hynny. Pumdeg a chwech o flynyddoedd o golli yn erbyn Seland Newydd i fynd yn bumdeg a saith. A finne’n agosáu’n anesmwyth at ganol fy nhridegau, fe darodd fi yn ystod y gêm, tybed oes gobaith y byddai fyw i weld Cymru’n curo’r Cryse Duon?

Nid yw’r wasg na’r cyfryngau Prydeinig yn cymryd dim sylw o Gymru. Dyna ein cwyn barhaus ni ynte? Neu gwyn yr anoraciaid yn ein plith, beth bynnag. O’m rhan fy hun fyddai hynny ddim yn fy mhoeni i’n ormodol oni bai am y ffaith afiach mai papurau a rhaglenni Lloegr yw unig ffynhonnell gwybodaeth – neu anwybodaeth – cynifer o bobol Cymru. Does ’na fawr o dro er pan gafodd BBC Llundain chwip din haeddiannol am ymarweddu yn ei rhaglenni newyddion ar gyfer y rhwydwaith yn union fel pe na fyddai datganoli wedi digwydd o gwbl. Bu’n rhaid egluro iddyn nhw nad oedd straeon o San Steffan am newidiadau mewn meysydd datganoledig megis iechyd, er enghraifft, yn berthnasol i neb y tu allan i Loegr. Bu peth gwelliant, rhaid cyfaddef, yn ymddygiad y Bîb yn dilyn y gerydd honno. Ond nid yw Cymru’n ymddangos ar radar y wasg Lundeinig. A pha ryfedd hynny? Fel yr ysgrifenna Rhys Williams yn y rhifyn hwn oBarn(tud 6) dyna’r union ymadrodd a ddefnyddiodd pennaeth y gwasanaeth sifil yng Nghymru i gyfleu dirmyg gweision sifil Whitehall tuag at Gymru. A thuag at weision sifil ein Cynulliad. Pob clod i Gill Morgan, y Dêm o Lwynypia, am agor ei cheg yn gyhoeddus a dinoethi rhagfarn, snobyddiaeth, a rhywbeth nid annhebyg i hiliaeth y Prydeinwyr trahaus hynny sy’n dal i gredu mai ganddyn nhw yn Whitehall y mae’r hawl ddwyfol i reoli.