Yn 1955 pan sgwennodd Saunders Lewis ei ddrama sigarennaidd doedd o, mwy na’r mwyafrif o bobol y cyfnod, ddim yn credu bod sigaréts yn angheuol. Yn wir yn y ddrama nid y sigarét eponymaidd sy’n beryglus ond y cas lle cedwir sigarennau. Lleolir y ddrama yn Fienna yn anterth y Rhyfel Oer. Yn nhraddodiad gorau Q yn ffilmiau James Bond yn ddiweddarach, mae’r cas wedi cael ei gynllunio i guddio’r ffaith mai pistol ydi o mewn gwirionedd! (Oes ’na faes ymchwil yma i rywun, dydwch? Dylanwad Saunders Lewis ar Ian Fleming?)
Dair blynedd cyn perfformio’r ddrama Gymraeg, a blwyddyn cyn i Stanley Matthews yn 1953 serennu ar lwyfan Wembley yn un o’r gemau gorau a fu erioed yn ffeinal Cwpan yr FA, roedd yr asgellwr yn canmol i’r cymylau (o fwg) y boddhad dihafal a gâi o smygu Craven A. Mae pêl-droedwyr heddiw yn bachu ar bob cyfle i ymelwa drwy hyrwyddo nwyddau. Ond fyddai’r un ohonyn nhw’n meiddio cymeradwyo sigaréts. Mae’r oes wedi newid.
Roedd adeg pan fyddai pobol yn tyrru i wrando ar wleidyddion yn eu hannerch mewn neuaddau mawr a bach. Un o’r pethau sy’n mynd â sylw rhywun gyntaf heddiw wrth wylio ffilm o Nye Bevan, dyweder, yn areithio yw’r cwmwl o fwg tybaco sy’n cuddio nenfwd pob neuadd.
Nigel Farage ydi’r unig wleidydd cyfoes sy’n ymfalchïo mewn cael ei weld efo ffag yn ei geg a pheint o gwrw yn ei law. Os bydd UKIP yn llwyddo, fel sy’n ymddangos yn bur debygol, i chwipio penolau’r pleidiau eraill yn etholiadau Ewrop ddiwedd y mis ’ma, beth ddaw o hynny? Fydd y fyddin luosog sydd wrthi’n dylunio delweddau cyhoeddus ein gwleidyddion yn efelychu Farage? Pa well ffordd i Lafur Cymru ymbellhau unwaith ac am byth oddi wrth Lafur Miliband na thrwy roi paced o Rizla a thun o Golden Virginia i Carwyn Jones?
Mae angen tanysgrifio i weld holl gynnwys yr erthygl.
Mae’n ddrwg gennym, ond mae’r cynnwys hwn ar gael i’r rhai sydd wedi tanysgrifio yn unig.
Mewngofnodi
Cofrestru